Operant Conditioning (Edimsel Koşullanma)

DAVRANIŞ

Organizmanın her türlü hareketine adı verilmektedir. Organizmanın gözlenebilen veya gözlenemeyen, açık veya örtük yani: Düşünme, kalbin çalışması, konuşma, yazma gibi etkinlerinin tümüdür.
Davranışlar genel olarak 3 grupta toplanır:
1)Doğuştan gelen davranışlar(içgüdüsel, refleksif davranışlar)
2)(alkol, ilaç, hastalık vb etkisi ile oluşan davranışlar)
3) (öğrenme ürünü davranışlar) İstendik davranışlar ve istendik olmayan davranışlar olmak üzere iki grupta ele alınabilir.
1-) DOĞUŞTAN GELEN DAVRANIŞLAR:
Doğuştan getirdiğimiz davranışları eğitim yoluyla değiştiremeyiz. Örneğin; gözbebeğin şiddetli ışıkta küçülüp, az ışıkta büyümesi refleksif bir davranıştır ve bunu eğitim yoluyla değiştirmemiz imkansızdır. Dolayısıyla bu tür davranışlar eğitimin ilgi alnı dışındadır.
2-)GEÇİCİ DAVRANIŞLAR:
Alkol, ilaç, hastalık ve bunun gibi nedenlerle ortaya çıkan ve bu etki ortadan kalktıktan sonra yok olan davranışlardır. Örneğin alkol alan bir insan alkolün etkisi geçtikten sonra söylediklerini hatırlamayabilir.
3-)SONRADAN KAZANILAN DAVRANIŞLAR:
Bu tür davranışlar doğuştan değil öğrenme yoluyla kazanılırlar. Mesela; ağladığı zaman isteği yerine gelen çocuk, başka bir şey istediğinde tekrar ağlar.
Öğrenme ürünü olan davranışlar genelde iki yolla kazanılır.
1)Planlı eğitim yoluyla yani ürünü davranışlar
2)Gelişi güzel kültürleme ürünü davranışlar.
1): Okul veya değişik kurumlarda bir plan uyarınca kazandırılmaya veya değiştirilmeye çalışılan istendik davranışlardır. Eğitim yoluyla, her zaman istendik nitelikli davranışlar kazandırılmaya çalışır. Ama bazen kopya çekmek gibi istenmeyen davranışlarda vardır.
2): Belli bir yerde belirli bir plana dayalı değil de yaşam içinde kendiliğinden kazanılan davranışlardır. Bu tür davranışlar hem yararlı hem de zararlı olabilir. Mesela, yaşadığı çevrede güzel konuşmayı öğrenebilen bir çocuk yalan söylemeyi de öğrenebilir.
Kısaca eğitim, istendik davranışları oluşturmakla yükümlüdür. Bu davranışların istendik olmaları için öğrenmenin hangi koşullar altında olduğuna dikkat etmek gerekir

Leave a comment